Persoonlijk

Ben je extreem? Kom in zorg bij PsyQ

Naar aanleiding van deze advertentie heb ik een brief geformuleerd en opgestuurd naar PsyQ. Dit is een terugkomend maatschappelijk probleem en ik word er onwijs verdrietig van.

Beste PsyQ,

Ongevraagd maar al te graag wijs ik u op een tegenstrijdigheid. Bij de missie van uw organisatie staat onder andere: ‘Het handhaven of het herstel van het functioneren van de patiënt in de maatschappij is daarbij ons belangrijkste uitgangspunt’. Tegelijkertijd adverteert u op social mediakanalen met een ‘online zelftest’, waarmee iemand kan onderzoeken of hij voldoende ‘extreme karaktertrekken’ heeft om te voldoen aan een persoonlijkheidsstoornis. Natuurlijk stelt u wel netjes dat deze test niet leidt tot een diagnose, slechts tot een indicatie. Maar daarbij wordt wel opgemerkt dat het, bij een bepaalde uitkomst van de test, handig is om een afspraak te maken met de huisarts voor een doorverwijzing naar PsyQ.

Wat is de tegenstrijdigheid? Nu, sturen op het etiketteren van iemand met kenmerken van een stoornis heeft niets te maken met het handhaven of herstel van het functioneren van de mens in de maatschappij. Integendeel, met deze test of iemand ‘extreme karaktertrekken’ heeft of anderszins afwijkt van ‘de norm’, worden de maatschappelijke rollen van welke mens dan ook die afwijkt van de norm, ondermijnd. Bovendien werkt het zelfstigma van de patiënt (lees: de mens die dan eenmaal in zorg is om de ‘extremiteit’ van de karaktereigenschappen te limiteren) in de hand.

Het is pijnlijk dat juist zo’n grote GGZ-instelling als uw organisatie met een stigmatiserende test reclame lijkt te willen maken. Reclame waarvoor precies? Dat mensen sneller bewust worden van hun klachten en hulp zoeken? Dat zou een mooi doel zijn, maar het middel is slecht. Ik heb namelijk eens aan mijn directe omgeving gevraagd om de test te doen en jawel: iedereen blijkt gestoord. Sorry, ik bedoel natuurlijk: iedereen krijgt de indicatie gestoord te zijn. En ja, iedereen krijgt het advies mee om de klachten te bespreken met de huisarts en te vragen voor een doorverwijzing naar PsyQ.

Mijn kleine onderzoek laat een paar dingen zien. Eén: de vragen zijn zo ontzettend standaard dat iedereen zich er wel in zou kunnen vinden, zeker op een regenachtige zondag als deze. Ik vraag mij nu af, als ervaringsdeskundige op het gebied van persoonlijkheidsproblematiek, of PsyQ wel begrijpt wat een persoonlijkheidsstoornis en bijbehorende klachten eigenlijk inhouden. Twee: de ‘extremiteit’ van die karaktertrekken blijkt wel mee te vallen (of ik omring me met allemaal super extreme mensen – gelukkig maar, denk ik dan). Laten we alsjeblieft ophouden met bepaalde dingen ‘extreem’ te noemen. Ik ben met mijn borderlineproblematiek echt niet extremer dan een vriendin die niet is gediagnosticeerd met borderline. We zijn allebei mensen en gelukkig zijn we verschillend. Ik heb misschien wat meer kwetsbaarheden en meer gevoeligheden, maar dat weet ik eigenlijk ook niet zeker, want ik kan niet in haar hoofd kijken. Mogen we alsjeblieft gewóón verdrietig, woedend, bang en alleen willen zijn? Zonder daar meteen een label voor te krijgen en een advies te horen dat we misschien wel even langs de huisarts moeten? Als het niet goed met mij gaat, zoek ik zelf hulp, of mijn omgeving schakelt hulp in. Wij type mensen met ‘extreme karaktertrekken’ kunnen prima deze verantwoordelijkheid zelf dragen. Neem dat niet van ons af.

Waar was ik? O ja, nummer drie: wat gebeurt er als 80% van de mensen die de test invult naar de huisarts gaat omdat ze denken dat ze nu een probleem hebben dat opgelost moet worden en ook nog eens allemaal naar PsyQ worden verwezen? Iedereen gaat in de wachtrij staan. En niet zomaar een wachtrij, nee, PsyQ heeft, zoals u weet, wachttijden van ongeveer 14 (tot intake) + 17 (tot behandeling) weken (dit is een voorbeeld van een vestiging in Rotterdam). Niet alleen PsyQ kampt met enorme wachtlijsten, zo’n beetje alle ggz-instellingen. Dat vinden we allemaal een probleem, omdat de klachten van mensen die heel lang moeten wachten enorm kunnen verergeren. Ook uit eigen ervaring weet ik hoe wanhopig je kunt worden als je een klein beetje hoop hebt, een stukje perspectief, maar dat je te horen krijgt dat het nog zo’n 7 maanden gaat duren.

Het helpt dan niet om iederéén naar de (S-)GGZ te sturen. Logisch, toch? Toch is dat indirect het gevolg van uw online zelftest. Als we nu eens inzetten op het meer normaliseren van bepaalde gevoelens, van bepaalde karaktertrekken, in plaats van woorden als ‘extreem’ te gebruiken, kunnen we al een hoop ‘klachten’ inperken. Als we meer liefde en troost geven aan de voordeur, hoeft de voordeur ook niet te worden ingetrapt. Als we allemaal meer mens mogen zijn met al onze karaktertrekken, hebben we ook minder het gevoel dat we perfect moeten zijn en dat we anders niet in de maatschappij kunnen functioneren.

Tot slot, vier: uit de grond van mijn hart wil ik u vragen om een mens te behandelen en niet de kenmerken van een stoornis. Het laatste is wat deze online zelftest namelijk suggereert. Ga uit van de klachten van de patiënt en niet van de symptomen die in uw boekje geschreven staan. Natuurlijk, een geprotocolleerde behandelmethode is veilig en handig. Dat begrijp ik heel goed, zeker nu ik zelf als hulpverlener in de GGZ werk. Maatwerk is echter het toverwoord. Er is geen één patiënt met een persoonlijkheidsstoornis, nee, ik ben niet dezelfde borderliner als de andere borderliner, we hebben allemaal iets anders nodig. En wat we zeker niet nodig hebben, is een behandeling gericht op de symptomen. We hebben een behandeling nodig gericht op ons als geheel, als mens – het moet gaan over eigen regie, over behoeftes en verlangens, over zingeving, over afstand en nabijheid, over alles wat ons tot mens maakt.

Als u tot hier bent gekomen, hartelijk dank voor het lezen. Ik ben bereikbaar voor een reactie.

Met vriendelijke groet,
Anne van Winkelhof

6 Comments on “Ben je extreem? Kom in zorg bij PsyQ

  1. Kirsten schreef:

    Wat heb je dat goed omschreven Anne. Ik ben heel anders naar de advertentie gaan kijken. Goed dat je je uitspreekt.

  2. Beste Anne,
    Heel goede brief! Het is me uit het hart gegrepen. Door dergelijke zienswijzen van gevestigde GGZ instellingen gaan mensen zichzelf onnodig zien als patienten. Dat is precies wat je niet wilt! Het is dezelfde perverse impuls als die uitgaat van de farmaceutische industrie: om omzet te genereren heb je “ziektes” nodig. Ik heb er in mijn BGGZ praktijk vaak behoorlijk veel werk aan op die “stoornissen” weer los te praten uit het zelfbeeld en hen mild te stemmen t.o. het feit dat we nu eenmaal allemaal een beetje raar en anders zijn. Ik hoop van harte dat PsyQ in discussie wil over dit onderwerp. Mocht er een reactie komen, houd ons op de hoogte. Groet, Karoline

  3. Stephanie Boer schreef:

    Lief Klasgenootje, wat bwn je een topper! Ik word gewoon stil ervan hoe mooi je hebt geschreven! Je hebt 1000% gelijk en hoop dat ze er echt iets mee gaan doen! Veel liefs Steph.

  4. Stephanie schreef:

    Helemaal mee eens. Jammer dat PSYQ het niet zo bekeek voordat ze zón test gingen zetten.

  5. Dagmar schreef:

    Helaas is er van de zorg een “markt” gemaakt. Winst is de norm geworden. Je hebt prima duidelijk gemaakt en onderbouwt dat dit dus niet werkt!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *