Persoonlijk

Het leven kleur geven

Soms gaan de dingen goed. Hoewel ik vaak gek word van mijn stemmingswisselingen, ben ik toch blij dat mijn stemming ook plusjes heeft. Het belangrijkste goede nieuws is dat ik sinds maart weer ISTDP volg onder begeleiding van mijn vorige behandelaar. Misschien weten jullie nog dat ik in december vorig jaar moest stoppen met de behandeling, omdat mijn psychiater geen ISTDP meer mocht geven bij de betreffende instelling (lees: Aan mijn GGZ-instelling). Eén, en dan ook echt het enige, voordeel van dat hele gedoe is dat de psychiater nu bij een veel betere ggz-instelling zit, die ook veel beter bij mij aansluit. Namelijk: het TRTC (Top Referent Trauma Centrum) van Altrecht.

Een onderdeel van die behandeling is dat ik erachter kom wat ik belangrijk vind, wat ik wil doen en wat voor mij de ‘zin van het leven’ is (aangezien ik daar nogal mee bezig ben). Nu werk ik al een tijdje als vrijwilliger voor de stichting Samen Sterk Zonder Stigma en doe ik in de functie van ambassadeur steeds meer dingen. En echt al die dingen vind ik leuk. Ik ben zo veel opener geworden over mijn psychische kwetsbaarheid en hoewel ik nog steeds met klotsende oksels elk interview of presentatie aanga, leer ik er veel van. Hoe dichter ik bij mezelf durf te staan, des te meer denk ik: dit is wat ik wil doen! En met dit bedoel ik dan een opleiding tot ervaringsdeskundige.

Ik zou als ervaringsdeskundige op plekken willen komen waar nog niet genoeg kennis is over psychische problematiek. In ziekenhuizen en bij huisartsen, bijvoorbeeld. Een van mijn favoriete werkzaamheden als ambassadeur van Samen Sterk is het geven van gastlessen aan studenten aan opleidingen als Verpleegkunde en Social Work. Dan merk ik hoe weinig deze studenten weten van psychische kwetsbaarheid. In de open interactie die er vaak is tussen de studenten en mij geven zij ook aan dat ze niet zouden weten hoe ze met een psychische patiënt in het ziekenhuis om moeten gaan. Iemand die een suïcidepoging heeft gedaan bijvoorbeeld, erg in de war is of zichzelf heeft beschadigd.

Ik stel de studenten vaak de vraag hoe het komt dat ik me meer welkom voel in het ziekenhuis als ik tijdens het sporten mijn pols heb gebroken dan wanneer ik kom vanuit een symptoom van mijn psychische problematiek. Die vraag zet ze aan het denken en daar krijg ik altijd interessante reacties op. Door mijn persoonlijke ervaringen in het ziekenhuis en bij huisartsen kan ik de studenten bovendien vertellen aan wat voor zorg ik behoefte heb. Na mijn laatste gastles kwam er een student naar me toe en zei: ‘nu weet ik hoe ik moet reageren als ik een patiënt krijg die zichzelf heeft beschadigd.’ Een prachtig compliment voor mij, maar ook jammer dat de meest verpleegkundigen (in spe) dit (nog) niet weten.

Zoals gezegd, oefen ik in de therapie met het vooropstellen van mijn eigen behoeften en verlangens (niet die waarvan ik denk dat het van mij verwacht wordt). Die geven mijn leven namelijk zin en kleur. Door mijn onzekerheid, angst om ‘het’ fout te doen en wisselende emoties raak ik die dingen vaak kwijt. En dan is het leven zinloos voor me en wil ik liever dood. Ik wil niet leven met een 7, nooit gewild, ik doe het alleen voor een 9 of hoger. Doodvermoeiend en voor mijn omgeving ook vaak irritant.

Als ik die 9 niet kan halen, als ik weer eens emotioneel volledig in de war ben, vind ik mijn leven kleurloos en krijgt de doodsdrift steeds meer terrein. Hier heb ik eerder een blog over geschreven: Dood willen is niet gezellig. Het blijft een interessant onderwerp voor mij, omdat ik er ervaring mee heb, maar ook omdat ik graag nadenk over het zijn en niet-zijn op zich.

Aanstaande woensdag 24 april wordt er een documentaire uitgezonden over een jonge vrouw met een doodswens, gemaakt door Jessica Villerius. Na de documentaire vindt er een aftertalk plaats met ervaringsdeskundigen en psychologen, over suïcide en het zelfbeschikkingsrecht. Ik ben vereerd met de uitnodiging om mee te doen aan die aftertalk en grijp die kans graag aan om het taboe rondom doodswens en suïcide(gedrag) te doorbreken.

Vragen die mij persoonlijk omtrent dit onderwerp en de documentaire specifiek bezighouden, zijn: kun en mag je als je jong bent zelf bepalen wanneer jouw leven eindigt? Zijn er altijd nog andere mogelijkheden en móet je al die mogelijkheden aangrijpen als je liever dood wilt? Is jouw leven alleen van jou? Bestaat er een menswaardige suïcide? Wat betekent ‘uitzichtloos lijden’?

Een andere, wat bredere vraag: ben ik vanwege mijn psychische problematiek ‘ziek’ en betekent dat dat ik ‘beter’ kan worden? Ik ken mensen met psychische problematiek die zichzelf ziek noemen, omdat ze op die manier aan de maatschappij laten zien dat ze zich niet ‘aanstellen’. Andere mensen worden boos om het woordje ‘ziek’, omdat ziek impliceert dat je niet helemaal goed bent, niet helemaal ‘lekker’. Zij zeggen dat psychische problematiek juist iets heel menselijk en normaal is, maar dat het GGZ-systeem ervoor zorgt dat we een label moeten krijgen, omdat we anders onze zorg niet krijgen vergoed. Met zorg bedoelen deze mensen dan eigenlijk coaching.

Als taalkundige krijg ik het warm van dit soort vraagstukken. Psychische problematiek, stoornissen, psychisch kwetsbaar, ziek, zorg – het zijn allemaal woorden die impliceren dat er iets aan de hand is, dat het niet goed is. Maar als ik kijk naar de maatschappij, naar de vollopende GGZ en de hoeveelheid antidepressiva die wordt uitgeschreven, vraag ik me af waarom we met z’n allen blijven zeggen dat we ziek zijn en zorg nodig hebben. Misschien zijn we met z’n allen niet ziek, maar gewoon heel normaal, omdat we als diersoort moeilijk onze plek kunnen vinden in de huidige maatschappij. We hebben geen zorg nodig omdat we ziek zijn, we hebben ‘zorg’ (lees: contact, intimiteit, nabijheid, etc.) nodig omdat het een basisbehoefte is van ons als diersoort.

3 Comments on “Het leven kleur geven

  1. Remco Kok schreef:

    mooie blog,en interessante vragen die je stelt,waar niet 1,2,3 een makkelijk antwoord op kan geven.
    Wat betreft suicide,dat is een lastig verhaal. ik ben ik meerdere malen in mijn leven in aanraking gekomen met suicide,eerste keer was op het jeugdinternaat waar ik destijds zat als puber,vervolgens de suicide van mijn vader,en een aantal keren,voor mijn raam op de flat,12 hoog. En dan maak je ook de cynische reacties mee van de politie agenten,die dan het ongeval moeten onderzoeken en afronden.
    Wat openheid betreft over suicide,daar is nog veel werk te verrichtten,en daarom is het ook goed,dat er woensdag de documentaire wordt vertoond en een nagesprek.
    Kan als nabestaande van een zelfmoordenaar,nog wel zeggen dat ik heel vaak zielig werd gevonden,als het vertelde over de suicide van mijn vader.
    Die natuurlijk in de ogen van de anderen als een asociale klootzak werd gezien.
    Ik zag en zie dat nog steeds anders. het is en was zijn beslissing,en hij vond zijn leven votooid en niet meer dragelijk.
    Jammer dat zo’n kleine 30 jaar na dato de maatschappij hier nog steeds geen begrip voor wil en kan opbrengen.
    Ben trouwens ook een ambassadeur voor samen sterk zonder stigma.

    1. Dank je voor je open reactie Remco! De zelfmoordenaar wordt inderdaad vaak als een egoïstische klootzak gezien. Mooi dat je dat als ‘overlevende’ anders ervaart. Wie weet tot ziens bij SSZS!

  2. Catharina schreef:

    Ik herken me wel in je verhaal met die stemmingswisselingen en het soms niet meer willen leven. Het hoort o.a. bij het hebben van een boderlinepersoonlijkheidsstoornis. Volgens mijn psychotherapeut, bij wie ik jarenlang in behandeling ben geweest, heb ik kenmerken van deze stoornis. Een stoornis die mede het gevolg is van mijn jeugd en de traumatische zaken die zich toen afgespeeld hebben.

    Wat mij uiteindelijk enorm geholpen heeft is de individuele coaching en de familie-opstellingen bij Heilig vuur http://www.heilig-vuur.nl/ Deze hebben in mijn leven voor een doorbraak gezorgd. Tijdens de familie-opstellingen kwamen de dynamieken die in mijn familie speelden (ouders, grootouders e.d.) helder in beeld. Ik kon goed zien wat ik voor mijn ouders ben gaan dragen. Met met behulp van de aangereikte interventies kon ik zaken die niet bij mij hoorden ‘teruggeven’ en mij na enige tijd verzoenen met mijn verleden en heden. Me verzoenen met mijzelf incl. de schaduwkanten, die nu eenmaal bij mij horen en die sowieso bij mens zijn horen. Sindsdien wil ik vooral leven!

    Zelf heb ik een beetje moeite met jonge mensen die dood willen. Ik begrijp het gevoel wel, want ik heb zelf ook heel vaak niet meer willen leven. Toch zou ik als inmiddels 48-jarige vrouw willen zeggen. Geef jezelf niet op, hoe moeilijk je leven op dit moment ook is. Het verhaal van je leven is namelijk nog niet af. Er is of komt hulp en er zijn of komen altijd mensen op je pad die je willen en kunnen helpen en mensen die het leven met je meeleven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *